- Ukukhohlisa kusebenzisa ukukhangisa okusemthethweni ukuze kusabalalise uhlelo olungayilungele ikhompuyutha kanye nokweba ulwazi.
- Ukusebenzisa izivimbeli zezikhangiso, isofthiwe ye-antivirus, nezibuyekezo kunciphisa kakhulu ubungozi.
- Ukuqwashisa nokuqeqeshwa komsebenzisi kubalulekile ukuze kutholwe futhi kuvinjwe lokhu kuhlasela.
Ukuphequlula i-inthanethi sekusukile ekubeni umsebenzi okhethekile kwaba umkhuba wansuku zonke wezigidi zabantu. Kodwa-ke, lolu lwandle lwethuba nolwazi luphinde lube yisizinda sezinsongo eziningi ze-cyber ezivela ngokushesha kunangaphambili. Enye yezingozi ezicashile nezingaqondwa kakhulu yile ukunhlanhlatha, ukuhlasela okukhuthaza ukuthembela ekukhangiseni okuku-inthanethi ukuze kuthelele amadivayisi futhi kuqoqwe ulwazi olubucayi. Nakuba abasebenzisi abaningi bengalazi leli gama, umthelela walo ungaba kokubili ongabonakali futhi olimazayo, uthinte abantu ngabanye namabhizinisi abo bonke osayizi.
El ukunhlanhlatha Imele ukuhlanganiswa kobunjiniyela bezenhlalo kanye namasu athuthukile okuhlasela kwe-cyberattack. Izigebengu ze-Cyber ziyakwazi ukungena amanethiwekhi okukhangisa asemthethweni, usebenzisa izikhangiso ezibonakala zithembekile njengabashayeli be isofthiwe enonya noma njengendlela yokuqondisa kabusha kumasayithi umgunyathi. Ngalesi sizathu, kubalulekile ukukhomba ukuthi lolu songo lusebenza kanjani nokuthi yiziphi izivikelo ezisebenza kahle kakhulu ukugwema ukuba yisisulu.
Kuyini i-malvertising?

Leli gama ukunhlanhlatha Ivela enhlanganisweni yesiNgisi ye-"malicious advertising", okungukuthi, ukwenza kabi. Le nqubo ihlanganisa ukufaka ikhodi enonya ezikhangisweni eziku-inthanethi, ngenhloso yokuthelela amadivayisi, ukuqondisa kabusha abasebenzisi kumasayithi ayingozi, noma ukweba imininingwane yomuntu siqu neyezimali.
Isici esiyingqayizivele sokwenza kabi ikhono layo lokuzifihla kumawebhusayithi athembeke ngokuphelele. Ngenxa yokuthi isebenzisa izinkundla zokukhangisa ezisemthethweni namanethiwekhi, ingavela kumawebhusayithi aziwayo, izinhlelo zokusebenza, nezinjini zokusesha ezivamile ngaphandle kokuphakamisa izinsolo. Ngakho, kokubili abasebenzisi basekhaya Njengezinkampani, bangase bazithole bechayeka osongo olubonakala lungenabungozi.
Into ephazamisa kakhulu ukuthi, ezimeni eziningi, umsebenzisi akadingi ukuchofoza isikhangiso ukuze abe yisisulu. Ukulayisha kalula ikhasi lapho lisingathwe khona kwanele ukuqalisa ukuhlasela. Yilapho i- ukulanda okuzenzakalelayo (drive-by downloads) kanye ne- ukuqondisa kabusha okuyimfihlo, engasebenzisa isiphequluli noma ubungozi besandiso ukuze ikhiphe ikhodi enonya.
I-malvertising isebenza kanjani?

I-Malvertising isebenzisa inkimbinkimbi ye- i-ecosystem yokukhangisa kwedijithali. Uma ufinyelela iwebhusayithi, isiphequluli sakho sisebenzisana namaseva ahlukahlukene ezikhangiso, ukushintshana kwezikhangiso, nabaphathi bokuqukethwe bezinkampani zangaphandle. Lolu hlaka luba indawo ekahle kakhulu yokuthi abahlaseli bafake ikhodi enonya, ngokuvamile ngaphandle kolwazi lomsingathi.
- Ukuthenga indawo yokukhangisa: Isigebengu se-inthanethi sithola isikhala kumanethiwekhi ahloniphekile, njenganoma yimuphi umkhangisi osemthethweni.
- Umjovo wekhodi enonya: Izikhangiso zisetshenziswa ukuze zifake imibhalo engabonakali, izithombe ezithelelekile, noma izixhumanisi ezifihliwe, ezikwazi ukuhlasela ngokushesha nje lapho ikhasi lilayisha noma ngemva kokusebenzelana komsebenzisi.
- Ukusabalalisa kumasayithi athenjiwe: Izinkundla zokukhangisa, ezingakwazi ukuhlukanisa ngokuzenzekelayo phakathi kwezikhangiso ezisemthethweni neziyingozi, zingagcina zibonisa izikhangiso eziyingozi kumawebhusayithi anethrafikhi ephezulu, anedumela eliphezulu.
- Ukwenza kusebenze ukuhlasela: Kuye ngesu, ukuhlasela kwenziwa ngokuzenzakalelayo (ukulandwa kwamafayela, amawindi azivelelayo, ukuxhashazwa kokuba sengozini) noma lapho umsebenzisi achofoza ukuze afune ulwazi olwengeziwe.
Le ndlela yokusebenza ishintsha ukukhohlisa kube usongo ngokwedlulele, njengoba ingadlula izihlungi zokuphepha zendabuko futhi ifinyelele nezingosi zezindaba ezinkulu, izinsiza zokusakaza, noma izinhlelo zokusebenza zeselula ezisetshenziswa kakhulu.
Umehluko omkhulu phakathi kwe-malvertising ne-adware
Kuvame ukudideka phakathi kwamagama ukunhlanhlatha y adware ngenxa yobudlelwano bayo nezikhangiso nohlelo olungayilungele ikhompuyutha. Nokho, banemvelaphi nezinjongo ezahlukene. Ukucacisa lo mehluko kubalulekile ekuklameni amasu okuzivikela asebenzayo:
- I-Malvertising: Ingena ngaphakathi amanethiwekhi okukhangisa asemthethweni, ukubeka izikhangiso ezinonya kumawebhusayithi athembekile. Umsebenzisi angatheleleka ngaphandle kokuxhumana noma nje ngokulayisha ikhasi. Uhlelo olungayilungele ikhompuyutha lusatshalaliswa ngaphandle, lisebenzisa ingqalasizinda esemthethweni.
- I-Adware: Iwuhlobo lwesofthiwe engase ingadingeki (PUP) esevele ifakiwe kudivayisi yomsebenzisi. I-Adware ikuhlasela ngezikhangiso ezingafunwa, iqoqa idatha yokuphequlula, noma yenzela abadali bayo imali engenayo, kodwa idinga ukuthi isistimu ingenelwe ngaphambilini, ngokuvamile ngokufaka izinhlelo zokusebenza ezingabazisayo noma zamahhala.
Okubalulekile ukuthi nakuba i-adware idinga ukuthelela ikhompuyutha ngaphambi kokuthi iqale ukubonisa izikhangiso eziyingozi, ukungalungi kungase kuthelele idivayisi ehlanzeke ngokuphelele ngokusizakala ngenethiwekhi yokukhangisa eku-inthanethi.. Ngakho-ke, ukukhohlisa kuvame ukungaqondakali futhi kube yingozi.
Izingozi kanye nemiphumela yokungalungile
Ukweqisa ngendlela engafanele akugcini nje ngokusongela ubuqotho bezinhlelo, kodwa kungaba nakho imiphumela elimazayo kokubili ezingeni lomuntu siqu nelebhizinisi:
- Ukwebiwa kwedatha ebucayi neziqinisekiso: Ukuhlaselwa okuningi okungalungile kufuna ukufaka spyware noma ama-keylogger antshontsha imininingwane yokungena, idatha yasebhange kanye nemibhalo yomuntu siqu.
- I-Ransomware: I-Ransomware ingabhala ngemfihlo yonke imininingwane yakho futhi ifune isihlengo ukuze ithole ukhiye wokuyibuyisela.
- Ukufakwa kwedivayisi kuma-botnet: Amadivayisi anegciwane angaba yingxenye ye-botnet futhi asetshenziswe, ngaphandle kolwazi lwakho, ekuhlaselweni okukhulu.
- Ukugcwaliswa kwesisetshenziswa: El ukugembula Ukumbiwa kwe-cryptocurrency okungagunyaziwe kusetshenziswa imibhalo efihliwe kungabambezela kakhulu amakhompuyutha, omakhalekhukhwini, namathebulethi, kukhulise ukusetshenziswa kwamandla futhi kwehlise impilo yehadiwe.
- Ukulahlekelwa isithunzi nezijeziso: Emabhizinisini nakubaphathi bewebhusayithi, ukusingatha ukukhangisa okunonya, noma kungahlosiwe, kungasho ukulahlekelwa ukuzethemba yabasebenzisi bayo futhi, kwezinye izimo, imiphumela yezomthetho.
Amasu nezibonelo zemikhankaso engalungile

Izigebengu ze-Cybercriminal zihlala zithuthukisa amasu azo okugwema izinhlelo zokuphepha futhi zifinyelele inani elikhulu kunawo wonke lezisulu. Lawa amanye amasu nezinhlobo ezivame kakhulu neziyinkimbinkimbi zokukhohlisa:
- I-Steganography: Isu elihlanganisa ukufihla ikhodi enonya phakathi kwezithombe ezibonakala zimsulwa, izibhengezo noma amavidiyo. Ikhodi iyasebenza uma isithombe silayishwa, futhi ingathelela idivayisi ngaphandle kokungenelela komsebenzisi.
- Izithombe ze-Polyglot: Okuhlukile okuthuthuke kakhulu okubandakanya, ngaphezu kwekhodi enonya, imibhalo edingekayo ukuze iqalise kusuka esithombeni, okuvumela izenzo eziyinkimbinkimbi nezinzima ukuzibamba.
- I-Scareware: Isexwayiso sezikhangiso eziqhamukayo ezethusayo ngezinkinga ezinkulu zedivayisi. Bafuna ukuthusa abasebenzisi ukuthi balande "izixazululo" okuyi-software enonya ngempela.
- Izibuyekezo ezingamanga: Imilayezo ezenza izaziso ezisemthethweni ukuze ubuyekeze isiphequluli sakho, izidlali zemidiya, noma isofthiwe yokulwa namagciwane. Eqinisweni, balanda uhlelo olungayilungele ikhompuyutha noma iTrojans.
- Ukuqondisa kabusha Okuphoqelelwe: Izikhangiso lezo, uma zilayishwa noma zichofozwa, ziyisa umsebenzisi ngokuzenzakalelayo emakhasini obugebengu bokukhwabanisa, izinhlolovo mbumbulu, noma izitolo eziwumgunyathi.
- Izikhangiso zemikhiqizo eyisimangaliso, ukukhushulwa okungenakwenzeka, nezinhlolovo ezingamanga: Bathembisa imivuzo emikhulu yemisebenzi engasho lutho noma imikhiqizo ngamanani ahlekisayo. Umgomo wabo uwukuqoqa idatha, ukukhohlisa noma ukufaka uhlelo olungayilungele ikhompuyutha.
- Imikhonyovu Yokusekela Ubuchwepheshe: Balingisa izexwayiso zokuphepha ukuze umsebenzisi ashayele inombolo yocingo lapho umenzeli mbumbulu ezozama ukweba ulwazi, athengise isofthiwe engenamsebenzi, noma athathe isilawuli kude sedivayisi.
- I-Cryptomining Efihliwe: Amaskriphthi aphendulela idivayisi isebenze emayini ye-cryptocurrency ngaphandle kwemvume, abonakala kuphela ngokuncipha kokusebenza kanye nokusetshenziswa kwamandla okwandisiwe.
- Ukulandwa ngokushayela: Basebenzisa ubungozi kuziphequluli noma ama-plugin ukuze bafake isofthiwe eyingozi ngokuvakashela ikhasi, ngaphandle kokuchofoza noma ukusebenzisana.
Izingosi ezinkulu, njengemithombo yezindaba yamazwe ngamazwe, izitolo eziku-inthanethi, izinsiza zamafu, kanye nezinkundla zevidiyo, zibe yizisulu zemikhankaso emikhulu yokukhohlisa. Amasayithi aziwa nangokuthi I-MSN, i-Reuters, i-New York Times, i-YouTube ne-Spotify ibisetshenziswa esikhathini esidlule ukusabalalisa uhlelo olungayilungele ikhompuyutha ngezikhangiso ezithelelekile. Lokhu kufakazela ukuthi akekho ophephe ngokuphelele ngokuvakashela amasayithi athembekile.
Izinhlobo zezinkundla ezisengozini namadivayisi
Ukwenza kabi akubandlululi amasistimu okusebenza noma izisetshenziswa. Ukufinyelela kwayo kudlula amakhompyutha edeskithophu:
- Amakhompyutha eWindows, Mac kanye ne-Linux: Wonke umuntu usengozini uma isiphequluli noma izandiso zaso ziphelelwe isikhathi noma zingalungiselelwe kahle.
- Ama-Smartphones namaphilisi: I-Android ne-iOS nayo ingathinteka, ikakhulukazi ngezinhlelo zokusebenza ezinezikhangiso ezihlanganisiwe noma iziphequluli zeselula ezisengozini.
- Ama-Chromebook namanye amadivayisi wamafu: Ukukhula kwezinkundla eziku-inthanethi kunwebe i-spectrum, okwenza kube lula ukuthi amadivayisi axhunyiwe aqondiswe izikhangiso ezinonya.
- Izinkampani nezinhlangano: Izimo zebhizinisi, lapho abasebenzisi abaningi bephequlula kunethiwekhi yangaphakathi, ziyizimpokophelo ezibalulekile. Ukutheleleka kungaphazamisa ukuphepha, ubumfihlo, nokuqhubeka kwebhizinisi.
Ikakhulukazi kumadivayisi eselula, abantu abaningi abalisebenzisi izinga elifanayo lokuvikela noma baqaphe ukufakwa kwezandiso eziyingozi. Ngaphezu kwalokho, omakhalekhukhwini bavame ukuhlala bevuliwe futhi bexhumekile, futhi basetshenziselwa ukuthengiselana okubucayi (ukubhanga, ukuthenga ku-inthanethi, ukuphathwa kwedatha yomuntu siqu), okwandisa ubungozi.
Izibonelo zangempela zokuhlaselwa okungalungile
Imikhankaso ekhohlisayo ivele kuziqephu eziningi ezisezingeni eliphezulu ezikhombisa ububanzi nobungozi bayo. Amanye amacala ezinganekwane ahlanganisa:
- Ukuhlaselwa kwezikhulu zemidiya: Amawebhusayithi afana ne-BBC, i-New York Times, i-MSN, ne-Yahoo abonise izikhangiso ezinegciwane okuthi, ngaphandle kokusebenzisana nabasebenzisi, ziqondiswe kabusha emakhasini omgunyathi noma i-ransomware elandiwe.
- Imikhankaso ye-COVID-19: Izigebengu ze-Cybercriminal zasebenzisa leli thuba lobhubhane ukusabalalisa uhlelo olungayilungele ikhompuyutha zisebenzisa izexwayiso zezempilo ezingelona iqiniso, zithelela abasebenzisi abasengozini kakhulu ngamakhithi okuxhaphaza.
- Ukuhlaselwa kwezinkundla zokukhangisa: Izinkampani ezifana ne-Google DoubleClick kanye ne-Yahoo ziye zahlaselwa yizikhangisi ezinonya ezithinte izigidi zabasebenzisi emhlabeni jikelele.
- I-VerlyMal ne-AdGholas: Ukuhlasela okukhulu okusekelwe ku-steganography okuthinte izinkundla zokukhangisa zamazwe ngamazwe kanye nabasebenzisi abaqondisiwe be-Mac kanye ne-Windows, kusetshenziswa isembozo sezibuyekezo zesofthiwe ezisemthethweni noma izandiso zesiphequluli.
Lezi zibonelo zibonisa lokho Ukungalungi kuwusongo olusabalele, oluguquguqukayo futhi oluba nzima kakhulu ukulubona. ngaphandle kokuqapha okusebenzayo kanye nokuvikelwa okwanele.
Indlela yokubona ukukhangisa okunonya
Ukuthola i-malvertising ngaphambi kokuba ube yisisulu kudinga inhlanganisela ukuqeqeshwa kwengqondo nokuphepha kwe-inthanethi. Nazi izinkomba ezingakusiza:
- Izikhangiso ezinemiyalezo ye-alamu noma imilayezo emihle kakhulu ukuthi ingaba yiqiniso: Uma iphromoshini noma isexwayiso sibonakala singalingani, sola.
- Izithembiso zemiklomelo, izexwayiso eziphuthumayo zegciwane, noma imikhiqizo eyisimangaliso ngamanani aphansi ngendlela ehlekisayo: Imvamisa bayizithiyo eziphindaphindayo zokukhohlisa.
- Okuqhubekayo noma okunzima ukuvala izigelekeqe: Ngokuvamile zibonakala ziyimilayezo yesistimu yokusebenza, izibuyekezo zesofthiwe, noma izaziso zosekelo lobuchwepheshe.
- Ukuqondisa kabusha okungalindelekile noma amasayithi angenayo i-HTTPS: Uma uchofoza bese uyiswa kuwebhusayithi ene-URL esolisayo noma engathembekile, kungenzeka ukuthi uqoliwe.
- Ukulanda okuzenzakalelayo kwamafayela noma izifaki ezingaziwa: Uma iwebhusayithi izama ukulanda ifayela ngokuzenzakalelayo ngaphandle kwesicelo sakho, ivale ngokushesha.
Yize lezi zikhangiso kwesinye isikhathi zibonakala ziwuchwepheshe kakhulu futhi zisemthethweni, kubalulekile ukuqaphela noma yiziphi izinguquko ezingajwayelekile ekuphequluleni noma ekuziphatheni kwedivayisi.
Umthelela wokungasebenzi kahle ezinkampanini nasezinhlanganweni

I-Malvertising imelela usongo olubalulekile ezindaweni zebhizinisi nezinhlangano zanoma yibuphi usayizi, njengoba:
- Kungaholela ekwebiweni nasekuduneni idatha yezinkampani nezamakhasimende, ezithinta ukuqhubeka kwebhizinisi futhi zidale ukulahlekelwa okukhulu kwezomnotho.
- Ivumela inkampani ukuthi isebenze njengesiteshi sokuhlasela, Uma iwebhusayithi yakho isingatha izikhangiso ezinonya, ezibeka engcupheni ukwethenjwa kwebhizinisi, isithunzi, nokuba semthethweni kwebhizinisi.
- Ukwanda kwengozi yokuhlaselwa kwe-ransomware, okungase kukhubaze izinsizakalo, izinhlelo ezikhiqizayo nezezimali, ezidinga amanani aphezulu ukuze kubuyiselwe ulwazi.
- Isiza ukusabalala kwe-malware ngenethiwekhi yangaphakathi, ukubeka engcupheni amadivayisi amaningi nama-akhawunti omsebenzisi ngesikhathi esisodwa.
Yingakho kubalulekile ukuthi izinkampani zisungule izinqubomgomo ze-cybersecurity, fundisa abasebenzi bakho futhi uhlanganyele ngokuqhubekayo namaqembu e-IT. Ukuba nezinhlelo zokuqapha, izinqubomgomo zokubuyekeza, izipele ezizenzakalelayo, kanye nempendulo yesigameko kuzokwenza umehluko uma kuziwa ekuqukethe noma yikuphi ukusongela okunjalo.
Izinyathelo zokuzivikela ekukhohlisweni okungalungile: Umhlahlandlela ophelele

Ukuvimbela ukungalungile kudinga indlela ebanzi, ehlanganisayo amathuluzi ezobuchwepheshe, imikhuba ephephile nokuqeqeshwa okuqhubekayo. Ngezansi amanye amasu anamuhla asebenza kahle kakhulu nemikhuba ehamba phambili:
- Faka isivimbeli sesikhangiso esisebenzayo: Izandiso ezifana ne-AdBlock, i-uBlock Origin, noma ezinye iziphequluli ezakhelwe ngaphakathi zingavimbela izikhangiso ezinonya ekubonisweni, ngakho-ke, ikhodi enonya ekusebenzeni kudivayisi yakho.
- Gcina isistimu yakho yokusebenza nazo zonke izinhlelo zokusebenza zisesikhathini samanje: Imikhankaso eminingi ekhohlisayo isebenzisa ubungozi kuma-software nama-plugin aphelelwe yisikhathi. Setha izibuyekezo ezizenzakalelayo ukuze wehlise ubungozi.
- Khipha noma vala izengezo ezingadingekile: Ikakhulukazi lezo ongasazisebenzisi, njenge-Flash noma i-Java, njengoba ngokuvamile ziyizisulu zemikhankaso eyingozi. Sebenzisa isici sokuchofoza ukuze udlale ukuze ulawule ukusetshenziswa kwama-plugin asebenzayo.
- Sebenzisa iziphequluli eziphephile: Sebenzisa iziphequluli zesimanje ezifana ne-Chrome, i-Firefox, noma i-Edge, ehlanganisa izindlela zokuvikela ezisebenzayo kumasayithi ayingozi futhi ngokuvamile ehlanganisa izivimba-zikhangiso nokucubungula i-sandboxing.
- Faka futhi ulungiselele isivikeli magciwane sekhwalithi nesofthiwe ye-antimalware: Isixazululo esiqinile sokuvikela sithola futhi sivimbe imizamo yokudawuniloda noma ukusebenzisa uhlelo olungayilungele ikhompuyutha ngesikhathi sangempela. Khetha imikhiqizo ehlala ibuyekeza amasiginesha futhi inikeza ukuvikelwa okusekelwe emafini ezinsongweni ezivelayo.
- Nika amandla futhi ubuyekeze i-firewall yesistimu: I-firewall izovimbela ukuxhumana okungagunyaziwe futhi ivimbe uhlelo olungayilungele ikhompuyutha ekuxhumaneni nomyalo wangaphandle namaseva okulawula.
- Yenza izipele ezijwayelekile: Yenza ikhophi yasenqolobaneni yamafayela akho abaluleke kakhulu efwini nakumadivayisi angaphandle anqanyuliwe ukuze uqinisekise ukuthi, uma kwenzeka kuba nokutheleleka nge-ransomware, ungakwazi ukubuyisela ulwazi lwakho ngaphandle kokukhokha izihlengo.
- Sebenzisa amanethiwekhi e-VPN: Ikakhulukazi ekuxhumekeni komphakathi, ukubethela idatha yakho nokwenza kube nzima ukuvimba ithrafikhi yakho.
- Gwema ukufaka isofthiwe noma izinhlelo zokusebenza ezivela emithonjeni engekho emthethweni: Hlala ulanda kumawebhusayithi asemthethweni noma izitolo zezinhlelo zokusebenza ezaziwayo.
- Qaphela noma yisiphi isikhangiso esisolisayo noma esikhanga ngokweqile: Uma unokungabaza ngokuqukethwe yisikhangiso, bheka imininingwane ngqo kuwebhusayithi esemthethweni futhi ungalokothi ufake imininingwane yakho ngezixhumanisi zokukhangisa.
- Inikeza ukuqeqeshwa okuqhubekayo nokuqwashisa ngokuvikeleka kwe-inthanethi: Abantu bawumugqa wokugcina wokuzivikela. Fundisa abasebenzi, amalungu omndeni, nabangane mayelana nezingozi zedijithali, imikhuba ephephile, nezimiso eziyisisekelo okufanele uzilandele uma uthola umsebenzi osolisayo.
Ukwengeza, ukuqinisa ukuvikeleka kwakho, sikubheka njengokufanelekile ukunwebeka kumathiphu alandelayo athuthukile agqugquzelwe imithombo ekhetheke kakhulu:
- Lawula ukudlalwa kwesikhangiso okuzenzakalelayo: Lungiselela isiphequluli sakho ukuze uvimbele ukudlalwa ngokuzenzakalela kwamavidiyo noma umsindo ezikhangisweni, ukhawulele ukuchayeka kwakho emibhalweni engalungile.
- Njalo qinisekisa ukufaneleka kwama-URL endawo: Ngaphambi kokuchofoza isikhangiso, hambisa phezulu kwesixhumanisi bese uqinisekisa ukuthi isizinda sihambisana nesayithi elisemthethweni.
- Ungadaluli ulwazi lomuntu siqu ezikhangisweni noma kumafomu azivelelayo: Noma ngabe isayithi libukeka lisemthethweni, kungenzeka ukuthi ubhekene nomkhankaso womgunyathi.
- Misa ukuskena okuzenzakalelayo kwakho kokubili ukulanda namakhasi ewebhu: Izinhlelo eziningi zokuvikela amagciwane zikuvumela ukuthi uskene amafayela nezixhumanisi ngaphambi kokuwavula, wengeze isendlalelo esengeziwe sokuphepha.
- Okwebhizinisi: Tshala imali kumathuluzi okuphatha amapheshi amaphakathi, izinqamuleli zenethiwekhi, ukuhlukaniswa kwenethiwekhi yangaphakathi, kanye nokukhawulela izimvume zabasebenzisi ngokusekelwe ezidingweni zabo zangempela.
Imikhuba emihle yokuzulazula kwansuku zonke nezincomo ezengeziwe

- Phequlula amasayithi athenjiwe kuphela: Khawulela ukuvakasha kwakho ezinkundleni ezimisiwe namaphothali ahloniphekile. Amasayithi angaziwa noma asanda kwakhiwa avame ukuba nezikhangiso ezinonya.
- Qinisekisa ubuqiniso bama-URL endawo: Ngaphambi kokuchofoza isikhangiso, hambisa phezulu kwesixhumanisi bese uqinisekisa ukuthi isizinda sihambisana nesayithi elisemthethweni.
- Qinisekisa njalo imithombo yezibuyekezo zesofthiwe: Ungalokothi ulande amapeshi noma izifaki ezikhangisweni noma kuma-pop-ups. Ngaso sonke isikhathi iya kuwebhusayithi esemthethweni yonjiniyela.
- Hlala unolwazi mayelana namathrendi kanye nezindlela ezintsha zokukhohlisa: Bhalisela izaziso zokuphepha futhi ubuyekeze izexwayiso ezivela kuma-ejensi kahulumeni noma ochwepheshe be-cybersecurity.
- Ezinkampanini: Gcina amanethiwekhi ehlukene futhi ukhawulele ukufinyelela kuzinsiza ezibucayi. Yenza ukulingisa kwesigameko nokuhlola ukungena ukuze uhlole ukulungela ukuhlaselwa kwangempela.
Izipele: Ukuvikela Okungcono Kakhulu Ku-Malware kanye Nokuhlasela kwe-Ransomware

Esimweni lapho i-ransomware kanye nokungalungile kungabangela izinhlekelele zangempela ngokubheka okukodwa, izipele ezivamile Kuyisiqinisekiso esingcono kakhulu sokuthi ulwazi lwakho luzohlala luphephile. Sebenzisa amasistimu azenzakalelayo futhi ugcine amakhophi emafini noma kumadivayisi angaphandle angaxhumekile unomphela.
Iqhaza lokuqwashisa ekuvikelweni kokungalungile
Kungakhathaliseki ukuthi amasistimu okuvikela ezobuchwepheshe athuthuke kangakanani, ingxenye yomuntu ihlala iyisixhumanisi esibuthakathaka ochungechungeni lwezokuphepha. Ukuqeqesha nokuqwashisa abasebenzisi kubalulekile:
- Ihlela izikhathi zokuqeqesha ezivamile mayelana nezinsongo ezivelayo, imikhuba ehamba phambili, kanye nendlela yokubona ukukhangisa okusolisayo.
- Isiza iziteshi zokuxhumana nabaphathi be-IT noma ochwepheshe ukuze baxazulule imibuzo mayelana nanoma yikuphi ukuhlaselwa okungase kube khona.
- Thuthukisa isiko lokubika: Uma uhlangabezana nanoma yisiphi isexwayiso, izinsolo, noma ukukhishwa ngephutha, bika isigameko ngokushesha ukuze ukhawulele umthelela waso.
Isibopho sabanikazi bewebhusayithi nabanikazi bezinkundla
Iwebhusayithi, ibhulogi, nabaphathi bemidiya kumele nabo babambe iqhaza elibonakalayo ekuvikeleni izivakashi zabo:
- Khetha ngokucophelela amanethiwekhi ezikhangiso ozakwethu, ubeke phambili lawo asebenzisa izilawuli eziqinile zekhwalithi nokubuyekezwa kwezikhangiso mathupha.
- Sebenzisa ngesikhathi sangempela amathuluzi okuqapha nokuthola okuqukethwe okunonya kukho kokubili ngaphambili nangemuva kwewebhusayithi yakho.
- Buyekeza ama-plugin esayithi lakho, i-CMS, nezifanekiso njalo futhi ususe noma yiziphi izandiso ongazisebenzisi noma ezinemvelaphi engabazekayo.
- Ihlinzeka ngeziteshi zokuxhumana ukuze abasebenzisi babike izikhangiso ezisolisayo noma izehlakalo zokuphepha.
Khumbula lokho Uma iwebhusayithi yakho isetshenziswa njengesiteshi sokusabalalisa ukwenza kabi, isithunzi sakho nokwethembeka kungase kube sengozini ngokuhamba kwesikhathi., ukulahlekelwa ukuthenjwa kwabasebenzisi namakhasimende nokubhekana nezinkinga zomthetho.
Ukuvela kwe-malvertising: izitayela nezibikezelo
I-Malvertising iye yaba nokuziphendukela kwemvelo okuqhubekayo kusukela yasungulwa. Njengoba ubuchwepheshe buthuthuka kanye nengqalasizinda yokukhangisa iba inkimbinkimbi, izigebengu ze-inthanethi zakha amaqhinga athuthuke kakhulu:
- I-automation yomkhankaso nokuhlukaniswa okunembile: Ukusetshenziswa kwe-AI nedatha enkulu kwenza imikhankaso eqondisiwe yethulwe kubabukeli benani eliphezulu, okwandisa izinga lempumelelo nomthelela wokuhlasela ngakunye.
- Ukuxhashazwa kobungozi kumafomethi amasha okukhangisa: Izikhangiso ezisebenzisanayo, ukukhangisa ngevidiyo, izinhlelo zokusebenza zeselula, nenkundla yezokuxhumana sekuphenduke izinto ezintsha zokuhlasela.
- Ukwanda kokuhlaselwa kwezinkundla eziningi: Imikhankaso enonya manje ifuna ukuthelela amasistimu wokusebenza amaningi kanye namadivayisi axhunyiwe ngesikhathi esisodwa, yenza kube lula ukusakazeka kwabantu abaningi.
- Ukuvela kwamasu okunzima kakhulu ukuwabona: Ukusetshenziswa kwe-steganography ethuthukisiwe kanye nokuxhashazwa kosuku oluyiziro kwenza umsebenzi wamaqembu ezokuphepha ku-inthanethi ube nzima.
Ngalesi sizathu, kubalulekile ukuthi bobabili abasebenzisi nezinkampani zigcine a isimo sengqondo sokuqapha, hlala ubuyekeza futhi wamukele ukuzivikela okusha okuzenzakalelayo kanye nobuchwepheshe bokuqapha okusebenzayo.
La ukwenza kabi Kuwusongo olungokoqobo njengoba lungabonakali, okungenzeka ukuthi likulindile ngemuva kwesibhengezo esilula kuwebhusayithi yakho oyintandokazi noma uhlelo lokusebenza olubonakala lumsulwa. Akukho ukusebenzisana, azikho izexwayiso, futhi akunandaba isistimu yokusebenza. Kodwa ngenhlanganisela amathuluzi okuphepha, imikhuba yedijithali ehlakaniphile, kanye nomthamo wokungabaza, ungakwazi ukungena kuwebhu ngokuzethemba ukuthi idatha yakho namadivayisi avikelwe kahle. Ukuba yi-cyber-intelligent akukaze kubaluleke kangaka.